IJsland is het op één na grootste eiland van Europa en ongeveer drie keer zo groot als Nederland.
IJsland ligt in het noordelijke deel van de Atlantische Oceaan net ten zuiden van de poolcirkel.
300km ten westen van IJsland ligt Groenland en 1000km ten oosten van IJsland ligt Noorwegen.
Geologisch gezien is IJsland nog niet erg oud, de oudste gesteenten zijn nog geen twintig miljoen jaar oud (de oudste gesteenten op aarde zijn 4600 miljoen jaar oud!!).
Vulkaanuitbarstingen, lavastromen en aardbevingen geven IJsland nog steeds een ander aanzien.
De laatste aardbevingen met een kracht van 6.5 op de schaal van Richter dateren van juni 2000.
Driekwart van het land bestaat uit zand- en grindwoestijnen, gletsjers, rotsen en lavavelden.
Dat houdt in dat slechts een kwart van IJsland blijvend begroeid is. Door de zware regenval en het water van
de vele smeltende gletsjers komen er veel rivieren in IJsland voor, die door de snelle stroming geen van allen bevaarbaar zijn.
Er zijn gletsjerrivieren en regenwaterrivieren. IJsland heeft zeer veel, vaak kleine meren die gevormd zijn door bodemverzakkingen,
lavadijken, ijsdammen en door gletsjers uitgesleten waterbekkens.
Watervallen zijn ook kenmerkend voor het IJslandse landschap en komen in alle soorten en maten voor. De hoogste (190 meter) waterval
van Europa ligt op IJsland, de Glymur. Gletsjers bedekken ongeveer 11% van IJsland. De grootste gletsjer, de Vatnajökull, bevindt zich
in Zuid IJsland en is groter dan alle gletsjers van de Alpen, Noorwegen en andere IJslandse gletsjers samen (8.456 km2).
Door het warmer wordende klimaat worden de gletsjers echter steeds dunner en sommige kleine gletsjers zijn al verdwenen.
Vulkanen zijn er in vele soorten en ze komen op IJsland allemaal voor.
>> Verder
Van al het vulkanische materiaal dat de afgelopen vijfhonderd jaar
wereldwijd is uitgestoten, ligt ongeveer de helft op IJsland. De beroemdste vulkaan op IJsland is de Hekla, die sinds het jaar 1104 al
minstens 20 maal is uitgebarsten. De laatste keer dateert van 1991. De vulkaan is ongeveer 7.000 jaar oud en 1.491 meter hoog.
Ook onder de zeespiegel vinden vulkanische uitbarstingen plaats.
Geisers ontstaan doordat ondergronds water in één klap omgezet wordt in stoom.
Omdat het volume van stoom vele malen groter is als van water wordt het nog boven de stoom aanwezige water
met een enorme kracht omhooggeduwd. Hierdoor spuit het water omhoog, soms wel zestig tot zeventig meter hoog.
Het hele eiland bestaat uit een gemiddeld 400-800 m hoog plateau, waarop zich een aantal schilden, tafelvormige verheffingen
en vulkanische kegels bevinden. Ongeveer 7% van de oppervlakte bestaat uit laagland.
Het vrijwel onbewoonde centrale deel van de hoogvlakte bestaat voor het grootste gedeelte uit lava- en gletsjervelden.
De vulkaankegel Öræfa-Jökull (2119 m hoog) in dit massief is het hoogste punt van IJsland.
<< Vorige
Ondanks de noordelijke ligging zijn de korte zomers koel en de lange winters relatief zacht als gevolg van de invloed van de Golfstroom
en de iets koelere Groenlandstroom. Wolken, mist en neerslag (op veel plaatsen in het zuiden meer dan 2000 mm per jaar, op de gletsjers
tot 6000 mm, in het noorden tussen 300 en 500 mm) komen het hele jaar door voor. De warmste maand is juli (aan de kust 9-11°C),
de koudste januari (in het zuiden 0°C, in het noorden en oosten -2°C tot -6°C). Het absolute maximum is 30°C, het absolute minimum -38°C.
De gemiddelde jaartemperatuur in Reykjavík is 4,3°C, op Vestmannaeyjar ca. 6°C. Door de noordelijke ligging wordt het 's zomers nauwelijks of
niet donker. In november, december en januari is het daarentegen maar enkele uren per dag licht.
Toen de eerste bewoners zich op IJsland vestigden waren grote delen (20%) van IJsland bebost.
Wat nu direct opvalt is het bijna geheel ontbreken van bossen op IJsland door o.a. het kappen van bomen en begrazing door schapen.
Om verdere ontbossing en erosie tegen te gaan is men op verschillende plaatsen begonnen met nieuwe bosaanplant.
Mossen en korstmossen komen zeer veel voor op IJsland. Het roodkleurige IJslandse mos is een van de bekendste korstmossoorten.
Hogere planten komen ook voor op IJsland, maar niet meer dan ongeveer 500 soorten. De meest voorkomende planten zijn verschillende
laaggroeiende struiken zoals heide, wilgen en dwergberken.
De dierenwereld is niet erg rijk aan soorten vanwege de noordelijke ligging en het feit dat de dierenwereld nog niet zo oud is
(IJsland is nog geen 20 miljoen jaar oud! Reptielen, amfibieën en dagvlinders komen niet voor. Pluspunt is weer dat stekende
insecten als bijen, wespen en horzels ook niet voorkomen. Bijna alle landzoogdieren zijn met opzet of per ongeluk ingevoerd.
Alleen de poolvos is altijd aanwezig geweest. Nertsen zijn geïmporteerd vanwege hun vacht.
Ze zijn echter op grote schaal ontsnapt en komen nu veel in het wild voor. In het oosten komen grote kuddes rendieren voor.
Van grote waarde voor het IJslandse volk zijn de IJslandse pony en het IJslandse schaap, het paard als transportmiddel en het schaap
voor zijn vlees en zijn vacht. Zonder deze dieren zou IJsland onbewoond zijn geweest. In de wateren rond IJsland komen nog twee soorten
zeehonden voor en ook dolfijnen en walvissen laten zich regelmatig zien. Er komen ongeveer 300 vogelsoorten op IJsland voor, waarvan het grootste deel
trekvogel is. Het aantal broedvogels bedraagt slechts ongeveer 70, voornamelijk eendensoorten en kustvogels. De 6000 km lange kust met veel klippen,
rotsen en eilandjes is natuurlijk uitstekend geschikt voor het maken van nesten. Het rotseilandje Eldey is een van de vogelreservaten en was de laatste
broedplaats van de nu uitgeroeide reuzenalk.
Twee roofvogels, de giervalk en de witstaartadelaar komen steeds minder voor en zijn daarom beschermde dieren.
De meest voorkomende vogels zijn zee-, water- en waadvogels, zoals verschillende soorten eenden en ganzen, de papegaaiduiker,
scholeksters en zeekoeten. Doordat er weinig bomen op IJsland voorkomen, zijn er weinig zangvogels te vinden.
Inheemse vogels zijn onderandere het winterkoninkje, de sneeuwgors en de raaf. De enige hoendersoort op IJsland is het alpensneeuwhoen.
Zalm en forel maken IJsland een eldorado voor sportvissers. De IJslandse rivieren wemelen van zalm en forel komt veel voor in meren en beken.
In de wateren rond IJsland komen ongeveer 150 verschillende vissoorten voor zoals kabeljauw, koolvis, heilbot en haring.